Pokazywanie postów oznaczonych etykietą włochy. Pokaż wszystkie posty
Pokazywanie postów oznaczonych etykietą włochy. Pokaż wszystkie posty

poniedziałek, 29 lutego 2016

Pochodzenie oliwy



Kiedy po raz pierwszy zaczęto uprawiać drzewka oliwne? Na to pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Większość ekspertów uważa, że uprawa drzewek oliwnych rozpoczęła się w Azji mniejszej  ok. 6 tys. lat p.n.e., gdzieś między Syrią a Iranem. Stamtąd dotarła do Grecji. Grecy opracowali techniki uprawy i tłoczenia, usprawniono system przechowywania i transportu oliwny (amfory).  Oliwa była źródłem bogactwa i władzy, Homer opisał ją jako „płynne złoto”, stała się też głównym produktem eksportowym Greków.



(Agrigento, Sycylia, fot. et)

Wraz z ekspansją greckich kolonii w VIII wieku p.n.e. (inne źródło podaje 600 r p. n.e.) oliwa dotarła do południowych Włoch i północnej Afryki. We Włoszech drzewa oliwne uprawiano od VII w p.n.e. Grecy uważali oliwki  (obok pszenicy i winogron) za symbol bogactwa. Rzymianie przejęli te wartości. Oliwa stała się ważnym produktem dla gospodarki Cesarstwa Rzymskiego. Rzymskie podatki często płacono w formie danin z oliwy. Rzymianie usprawnili proces uprawy drzew, nauczyli się je przycinać, pilnować terminów zbiorów i przechowywania. Procedury opisane zostały przez Katona Starszego na kartach „De agri kultura”, jednego z najstarszych ocalałych dzieł literackich stworzonych po łacinie. Tam też ukuto termin „Olei Floris”, co stanowi odpowiednik dzisiejszej Extra Vergine, czyli najlepszej oliwy z pierwszego tłoczenia.

Ok. 600 roku p.n.e. drzewa oliwne pojawiły się we Francji, Hiszpanii i Portugalii. Amfory z oliwą znaleziono także w egipskich grobowcach, m.in. w grobowcu Tutenchamona.

Upadek Cesarstwa Rzymskiego powstrzymał rozpowszechnianie drzew oliwnych. Do dawnej świetności wróciły dopiero w dobie renesansu.

Do Nowego Świata oliwne drzewa trafiły za sprawą hiszpańskich konkwistadorów na początku XVI wieku.

Według niektórych źródeł drzewa oliwne zostały przywiezione do Kalifornii w XVIII wieku przez Fraya Junipero Serrę, założyciela misji San Diego de Alcala.

Później zaczęły być uprawiane w Afryce, Nowej Zelandii, Australii. W starożytnym Egipcie używano jej do lamp oliwnych oraz do namaszczania zwłok i do celów religijnych.

Oliwki są niezwykle długowieczne, drzewa dożywają nawet 2000 lat. Ale mimo że uprawa drzewa oliwnego rozprzestrzeniła się na inne kontynenty, nadal głównym regionem hodowlanym jest basen Morza Śródziemnego.

Dla urody i zdrowia
Spartanie smarowali się nią przed startem w zawodach sportowych, wierząc, że podkreśla piękno męskiego ciała.  W Egipcie i Rzymie, podobnie jak w Grecji z oliwy tworzono lecznicze i kosmetyczne maści.



Oliwa w mitach

Oliwa zajmuje wyjątkową symboliczną pozycję w mitologiach i religiach wielu kultur, ale szczególną rolę zajmuje w mitologii greckiej. 

W jednym z mitów Atena - grecka bogini mądrości  - wygrała w rywalizacji z Posejdonem o to, kto ofiaruje lepszy prezent mieszkańcom nowo powołanego miasta i zyska prawo nazwania go swoim imieniem. Posejdon uderzył trójzębem w skałę, wypuszczając strumień morskiej wody oraz przywołując rumaka mogącego biegać szybciej niż wiatr. Natomiast Atena, bogini mądrości,  zasadziła pierwsze drzewo oliwne i nauczyła mieszkańców, jak wytwarzać smaczną i zdrową oliwę. Aby ją uhonorować, Grecy postanowili  wybudować Partenon blisko miejsca, w którym wyrosło pierwsze drzewo oliwne i nadać swojemu miastu jej imię. Tak powstały Ateny.


Na Cyprze podawano kiedyś noworodkowi pierwszy łyk wody na liściu oliwki, aby nigdy nie zaznał pragnienia.

Na Krecie, w niektórych rejonach, istnieje zwyczaj, by kłaść zmarłemu do grobu trzy gałązki oliwne.

W religii chrześcijańskiej oliwa symbolizuje boskie błogosławieństwo. Oliwa używana jest do namaszczania chrzczonej osoby.

Z kolei w Biblii, w Księdze Rodzaju, przeczytamy, że po potopie Noe odczekał 7 dni, po czym wypuścił gołębicę, Ta powróciła z gałązką oliwną w dziobie, co stanowiło znak, że Bóg zawarł pokój z ludźmi.

ET

poniedziałek, 10 marca 2014

Olio Capitale 2014 – kluczowe wydarzenie w świecie oliwy

Ponad 300 wystawców z 17 regionów Włoch oraz z Chorwacji, Grecji i Albanii, prezentowało swoje produkty podczas odbywających się od  7 do 10 marca w Trieście targach Olio Capitale. To najważniejsze targi w całości poświęcone oliwie, wyspecjalizowane wydarzenie, które daje przegląd najlepszych oliwnych produktów.  Obecność podczas otwarcia ósmej edycji targów Ambasadora Japonii we Włoszech Masaharu Kohno i Curtisa Corda, dyrektora amerykańskiej publikacji „Olive Oil Times”, prezesa New York International Olive Oil Competition oraz  International Olive Oil School, potwierdza międzynarodowe znaczenie wydarzenia.  

„Przez lata Olio Capitale nabrało bardzo ważnej roli w ochronie wysokiej jakości włoskiej oliwy extra virgin - powiedział Antonio Paoletti, prezes Izby Handlowej w Trieście. Dzisiaj chroniona nazwa pochodzenia i certyfikaty jakości stają się głównym narzędziem gwarancji najlepszych włoskich produktów spożywczych na całym świecie”. 


Już po raz drugi targi odbywają się prestiżowych salach Stazione Marittima. Wyjątkowe położenie budynku, niemal otoczonego przez morze, a jednocześnie  w samym sercu miasta daje odwiedzającym możliwość posmakowania doskonałych oliw i przy okazji podziwiania piękna Triestu.



Podczas tegorocznej edycji  zaobserwować można było nowe podejście producentów oliw, którzy poszerzają swoją ofertę o inne produkty. Na wielu stoiskach można było oprócz oliwy spróbować rozmaitych przetworów – suszonych pomidorów, bakłażanów, karczochów zalanych oliwą, past oliwkowych, ciastek na bazie oliwy - jak apulijskie taralli czy słynne babki drożdżowe panettone. 




 
U wystawców kalabryjskich dużą popularnością cieszyły się miody i dżemy z tamtejszych cytrusów – pomarańczy, cytryn, bergamotek.  Co raz śmielej prezentowano lokalne wina, godne uwagi były zwłaszcza sycylijskie Nero d'avola i Primitivo z Apulli. Ciekawostką była prezentacja chorwackich likierów. 




W porównaniu z zeszłym rokiem pojawiło się znacznie więcej kosmetyków na bazie oliwy – od mydła w kostkach po balsamy, szampony, żele pod prysznic,  kremy do rąk, do twarzy.





 

Producenci, aby wyróżnić się, stosują coraz bardziej wymyślne kształty butelek i kolorowe puszki, przyciągnąć uwagę klienta mają także atrakcyjne etykiety. 


Bo w tej masie 300 wystawców, a każdy z nich miał na swoim stoisku przynajmniej trzy rodzaje oliw (delikatne, intensywne, z upraw organicznych) coraz trudniej odnaleźć swój smak. W tym celu warto udać się do Oil Baru, gdzie oliwny sommelier – assaggiatore – doradzi jaką oliwę wybrać wg preferencji. Sprawdziliśmy, to działa!  


 





Targom towarzyszą pokazy gotowania prowadzone przez profesjonalnych kucharzy. The Commaderie des Cordons Bleus de France zorganizowało nawet całodniowe szkolenie na temat zdrowego odżywiania z użyciem wysokiej jakości produktów, a tym samym potwierdzając znaczenie oliwy w diecie. 


Olio Capitale obejmuje całe miasto i przynosi się do lokalnych restauracji, w których dostępne są oliwy prezentowane na targach, organizowane są także pokazy gotowania z wykorzystaniem oliwy i degustacje kuchni regionalnej.


Ubiegłoroczne targi  odwiedziło 10 tys. osób, w  tym roku, jak zapewniają organizatorzy – firma  Aries – jest podobnie. Wśród odwiedzających są zarówno profesjonaliści z sektora spożywczego (z całego świata, od Szwajcarii, Węgier po Japonię, Stany Zjednoczone i Kanadę), jak i  entuzjaści oliwy, zwykli konsumenci, którzy na targi przybywali całymi rodzinami wyposażeni w zakupowe wózki.  Oni wszyscy mają świadomość, że każdą z prezentowanych oliw dzieli przepaść od oliw oferowanych przez wielkie koncerny w marketach. (et)






fot. Mariusz Ożóg


poniedziałek, 16 grudnia 2013

Ciasto z chleba świętojańskiego

Kilka lat temu w Chorwacji w cieniu niewielkiego drzewa z dużymi strąkami przypominającymi bób po raz pierwszy raczyliśmy się rakiją od rogača. Rok później dość oryginalny smak tajemniczego składniku powrócił – tym razem w zakupionym we włoskim Bari likierze carrubo.








Szarańczyn strąkowy, bo o niego chodzi, pochodzi z regionu Morza Śródziemnego, w naszym kraju jest mało znany, chociaż zaczyna się pojawiać w sklepach ze zdrową żywnością - w dziale cukry. Inne jego nazwy to drzewo karobowe, karob, ceratonia. Strąki nazywane są chlebem świętojańskim.

Chleb świętojański jest bogaty w cukry – sacharozę.  Jest doskonałym źródłem minerałów takich jak: magnez, żelazo, wapń, fosfor oraz witamin. Jest jest hipoalergiczny i beztłuszczowy. Dojrzałe nasiona są lekko słodkie, niektórzy zajadają je na surowo, ale najczęściej wykorzystywane są w postaci proszku, jako substytut kakao. Można się w nim doszukać smaku czekolady.

Zmielonego chleba świętojańskiego używa się do sporządzania ciast i ciasteczek, jest też częstym składnikiem likierów. Mączka chleba świętojańskiego jest popularnym środkiem zagęszczającym. Z kolei syrop z chleba świętojańskiego jest wykorzystywany jako słodzik, sporządza się z niego lek na kaszel i ból gardła. Strąkami szarańczynu karmone są również zwierzęta.

I jeszcze ciekawostka - ziarna, niezależnie od wielkości i objętości, ważą po 0,2g i stąd wzięła się miara karata używana w jubilerstwie.

Z ostatniej wyprawy do Chorwacji przywieźliśmy mielony chleb świętojański, który doskonale sprawdził się jako składnik ciasta "Kocke od rogača"

A oto receptura na "kostki z chleba świętojańskiego" (zmodyfikowany przepis z opakowania):

3 jaja
szklanka cukru
szklanka mleka
szklanka mąki
szklanka mielonego chleba świętojańskiego
6 łyżek oliwy
5 łyżek rumu
3 łyżeczki proszku do pieczenia
skórka z cytryny

Żółtka utrzeć z cukrem. Dodać mleko, mąkę, a następnie resztę składników. Na końcu dodać ubite białka. Wszystko wymieszać, piec w 200 st. C około 40 minut.

Zapach powstały w trakcie pieczenia nie obiecuje dużo, ale smak zdecydowanie robi wrażenie.

Po upieczeniu pokroić w kwadraty, posypać cukrem pudrem.


Znalazlam też inny przepis, z dodatkiem jabłek: http://www.coolinarika.com/recept/kocke-od-rogaca/

piątek, 7 czerwca 2013

Dom na Sycylii



Sycylia jest wyspą pełną tajemnic, kontrastów, skrzyżowaniem kultur i ojczyzną gastronomii, a przynajmniej cukiernictwa. Wabi, a jednocześnie budzi strach. Taki właśnie obraz gorącego włoskiego regionu jawi się z książki brytyjskiej powieściopisarki Rosanny Ley. Lektura "Domu na Sycylii" pobudza zmysły, rozpala wyobraźnię i inspiruje do podróży.

Czytelnik z uwagą i niemałą zazdrością już od pierwszej strony śledzi losy głównej bohaterki Tess Angels, na którą spada jak grom z jasnego nieba wieść o niespodziewanym spadku. Kobieta może wejść w posiadanie Villi Sirena tylko pod jednym warunkiem – musi udać się z Anglii do sycylijskiego miasteczka Ceteria.

Magiczne piękno wyspy i jeden z jej urodziwych mieszkańców oczaruje Tess, ale przy okazji wyjazdu wyleje się sporo goryczy – na jaw wyjdą rodzinne tajemnice sięgające drugiej wojny światowej, wieloletni spór o skarb, wreszcie kradzież i zdrada, dojdzie do tego konflikt na linii matka-córka. Na 500 stronach aż roi się od emocji. A apetyt rośnie w miarę jedzenia.

Jest tu namiętność, słodycz, żar, humor, ale i cierpkość i gorycz, zupełnie jak w sycylijskiej kuchni. Liczy się finalny efekt, a ten… A zresztą, próbowaliście Państwo cassaty?


Rosanna Ley
Dom na Sycylii
Wydawnictwo Literackie





poniedziałek, 27 maja 2013

"Dolce vita" Cathy Rogers i Jasona Gibba


„Nie trzeba kupować krowy, żeby napić się mleka” – brzmi popularne powiedzenie. Cathy Rogers i Jason Gibb mają zgoła odmienne zdanie. Kochają smak oliwy, ale ponieważ rozczarowali się jakością tej oferowanej w popularnych sklepach, postanowili produkować własną. „Nigdy więcej podejrzanej cieczy z supermarketu. Pora, żeby prawdziwa oliwa królowała w naszej kuchni” – mówią. Potem odkryją, że producenci oliwy na większą skalę skupują pulpę powstałą po pierwszym tłoczeniu i wyrabiają z niej własną, gorszą oliwę.

Oboje porzucili dobrze płatną pracę producentów telewizyjnych w Los Angeles i wraz z roczną córeczką przeprowadzili się do mało popularnego regionu Włoch, do Marche, gdzie przywracają do życia zaniedbany gaj oliwny. Mają nikłe pojęcie o wioskowym życiu, o uprawie drzew oliwnych, słabo znają język, trudno przyzwyczaić się im do różnic kulturowych. Każdy dzień jest dla nich wyzwaniem, przynosi albo tryumf, albo porażkę, albo też naukę. Dzięki wytrwałości, uporowi udaje się im rozkręcić oliwny biznes. Oto czym się może skończyć miłość do oliwy.

Wspomnienia dwojga ludzi zagubionych na stykach różnych kultur okraszone są mnóstwem anegdot, napisane są ze swadą i humorem, a ich dopełnieniem jest dział z przepisami. Otwiera go instrukcja degustacji oliwy, a w dalszej części znaleźć można tak smakowite receptury jak: risotto z gruszkami, parmezanem i rukolą, cytrynowe ravioli z masłem szałwiowym, pstrąg w panierce z polenty z migdałami, truskawkowa pannacotta z octem balsamicznym. Dzięki tej lekturze czytelnik jest bogatszy o wiedzę o oliwie. Żyć przyjemnie, w zgodzie ze sobą, realizować swoje marzenia, któż by nie chciał... Im się to udało. (et)

Wydawcą książki jest Pascal.